Tình trạng biếng ăn, nhẹ cân, thấp còi ở trẻ thường xảy ra khi chế độ dinh dưỡng của trẻ thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết, đặc biệt là protein và năng lượng. Khi đó, cân nặng và chiều cao của trẻ sẽ thấp hơn so với chuẩn. Vậy, nguyên nhân đến từ đâu?
-
Chế độ dinh dưỡng
Có quá nhiều bữa ăn trong ngày.
Bên cạnh 3 bữa chính: sáng – trưa – tối, bố mẹ lại “độn” thêm quá nhiều bữa phụ vì sốt ruột về lượng ăn của con.
Không cân đối được các nhóm dưỡng chất đưa vào cơ thể bé
Bé không có cảm giác đói và không sẵn sàng cho các bữa ăn chính.
Bữa chính ăn ít, bố mẹ lại cố cho ăn thêm bữa phụ. Cứ thế nó tạo thành một vòng luẩn quẩn.
Bữa ăn quá đơn điệu
Khi đi chợ, lúc lên thực đơn, bố mẹ luôn “xoay vòng” những món mà mình cho rằng “ăn món này bổ”, “ăn món này tăng cân”, … Nhưng thực tế, một bữa ăn bổ dưỡng là một bữa ăn cân bằng giữa các nhóm chất, cân bằng giữa đạm – rau – thịt.
Hãy thay đổi món cho bé thường xuyên để bé luôn hứng thú với bữa ăn của mình!
-
Trẻ có vấn đề về bệnh lý
Như mọc răng, có nốt nhiệt trong miệng, … cũng đều khiến trẻ đau, khó chịu mà muốn bỏ ăn. Hoặc khi hệ tiêu hóa của trẻ gặp vấn đề (đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy, …) làm trẻ không có cảm giác muốn ăn, ăn thì sẽ kém hấp thu.
Trẻ bị nhiễm giun sán, hay dùng kháng sinh kéo dài cũng là những nguyên nhân bệnh lý dẫn đến chán ăn.
Với nhóm nguyên nhân này, các bậc phụ huynh nên giải quyết vấn đề bệnh lý trước khi tìm lại cảm giác ăn ngon cho trẻ.
3. Những yếu tố khác
- Trẻ sinh non nhẹ hơn 2500g.
- Gia đình nhiều con, sinh đôi, sinh ba, … trong khi điều kiện kinh tế không đáp ứng đủ.
- Mẹ ít sữa hoặc mất sữa.
- Bé mắc các bệnh lý bẩm sinh.
- Môi trường sống tiềm ẩn nhiều nguồn lây bệnh.
- Mẹ thấp hơn so với chuẩn trung bình (< 153 cm).
Cách cải thiện cho trẻ hết biếng ăn:
-
Với biếng ăn sinh lý:
Trong giai đoạn trẻ đang làm quen với những kỹ năng mới, cha mẹ nên bình tĩnh theo dõi xem trẻ có phải mắc chứng biếng ăn sinh lý hay không. Biểu hiện của tình trạng này là trẻ không bệnh, vẫn chơi đùa tốt nhưng ăn ít. Để giúp bé ăn được nhiều hơn, cha mẹ có thể cho trẻ ăn từng chút một với nhiều món ăn trong bữa chính.
Nếu trẻ ăn ít trong các bữa chính thì cha mẹ có thể cho bé ăn thành nhiều bữa trong ngày. Đồng thời, phụ huynh cũng nên cho trẻ ăn những thức ăn trẻ yêu thích, lạ miệng, dễ nuốt, …
Do biếng ăn sinh lý là điều tất yếu nên các cha mẹ chú ý một số sai lầm thường gặp khi cho bé ăn như ép trẻ ăn quá mức vì có thể gây sợ hãi và biến chuyển thành biếng ăn tâm lý, rất có hại sau này. Tuy nhiên, nếu sau 2 – 3 tuần mà tình trạng biếng ăn của trẻ không chuyển biến tích cực hơn, trẻ bị sụt cân hoặc đứng cân trong một tháng thì cha mẹ nên đưa bé đi khám ở chuyên khoa nhi hoặc dinh dưỡng để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời.
-
Với biếng ăn tâm lý:
Khi mắc bệnh, trẻ thường mệt mỏi dẫn tới chán ăn, lười ăn. Lượng thực phẩm nạp vào cơ thể ít đi dẫn tới sự thiếu hụt về dinh dưỡng, khiến bé mệt mỏi và chán ăn hơn. Vì vậy, cha mẹ cần chú trọng tới việc đảm bảo nguồn dinh dưỡng hợp lý trong khẩu phần ăn hằng ngày của trẻ để phục hồi thể lực và tăng sức đề kháng cho bé. Một số lưu ý quan trọng các cha mẹ nên thực hiện là:
- Chế biến và trình bày món ăn hấp dẫn hơn để thu hút trẻ và kích thích sự ngon miệng của trẻ.
- Thiết lập khẩu phần ăn cho bé cần cân bằng 4 nhóm chất: đạm, đường bột, chất béo, vitamin và khoáng chất.
- Trong thời gian điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, cần bổ sung đầy đủ vitamin A, vitamin nhóm B, vitamin C và các khoáng chất như magie, kẽm cho trẻ.
- Không lạm dụng kháng sinh vì dễ gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, khiến bé bị chướng bụng, khó tiêu và chán ăn.
- Giảm đau khi trẻ mọc rănghoặc viêm loét vùng miệng.
- Tạo không khí bữa ăn vui vẻ, thoải mái để trẻ ăn ngon miệng hơn.
Biếng ăn ở trẻ do rất nhiều nguyên nhân gây ra, theo đó các bậc cha mẹ cần phân biệt biếng ăn sinh lý và biếng ăn bệnh lý để tìm cách giúp trẻ ăn ngon tăng cân hoặc thăm khám sớm cho trẻ. Đối với những trẻ biếng ăn bệnh lý, các bậc cha mẹ cần phải đến các cơ sở y tế để được các bác sĩ dinh dưỡng tư vấn về chế độ ăn uống, dinh dưỡng phù hợp cho từng trẻ, và điều quan trọng là trong bữa ăn phải tạo ra một không khí vui vẻ thoải mái giúp trẻ ăn ngon miệng.
Nếu tình trạng trẻ biếng ăn kéo dài, cha mẹ nên bổ sung cho trẻ các sản phẩm hỗ trợ có chứa lysine, các vi khoáng chất và vitamin thiết yếu như kẽm, betaglucan, taurine, vitamin nhóm B, …, giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất ở trẻ. Đồng thời, các vitamin thiết yếu này còn hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất, giúp cải thiện tình trạng biếng ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng. Cha mẹ có thể cũng có thể áp dụng việc bổ sung chất qua đường ăn uống và các thực phẩm chức năng có nguồn gốc từ tự nhiên để bé dễ hấp thụ. Điều quan trọng nhất là việc cải thiện triệu chứng cho bé phải diễn ra trong thời gian dài. Việc kết hợp nhiều loại thực phẩm chức năng cùng lúc hoặc thay đổi liên tục nhiều loại trong thời gian ngắn có thể khiến hệ tiêu hóa của bé không kịp thích nghi và hoàn toàn không tốt.
