Để đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ, việc cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp là rất quan trọng. Cha mẹ cần hiểu rõ về tháp dinh dưỡng cho trẻ để chuẩn bị khẩu phần ăn chuẩn nhất. Thế nên cùng theo chân Kodoshi để tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé! 

Tháp dinh dưỡng cho bé là gì?

Tháp dinh dưỡng là một mô hình chuẩn, biểu thị các nhóm thực phẩm khác nhau và được tổ chức theo dạng hình kim tự tháp. Dựa vào mô hình tháp dinh dưỡng cân đối của Viện Dinh dưỡng Việt Nam, các chuyên gia đã tính toán và xây dựng tháp dinh dưỡng chung cho trẻ theo từng độ tuổi.

Tháp dinh dưỡng cho trẻ bao gồm 6 nhóm thực phẩm chính: thực phẩm chứa tinh bột và đường, hoa quả và rau xanh, sữa và các sản phẩm từ sữa, thịt cá cung cấp protein, dầu mỡ đảm bảo chất béo, và các món ăn phụ kèm theo.

Từ tháp dinh dưỡng này, các bậc phụ huynh có thể xác định rõ lượng thực phẩm cần thiết cho sự phát triển của con. Theo từng độ tuổi, nhu cầu dinh dưỡng của bé sẽ thay đổi, do đó, việc theo dõi và áp dụng tháp dinh dưỡng là quan trọng để đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất cho trẻ.

Phân tích về tháp dinh dưỡng cho trẻ nhỏ

Nhóm về bột đường, ngũ cốc

Là nguồn chính để cung cấp năng lượng cho trẻ, chiếm đến tận 60% năng lượng trong khẩu phần ăn của bé. Theo cách tính cứ trong 1g carbohydrate cung cấp tận 4kcal năng lượng. Ngoài ra thì nhóm bột đường còn có nhiệm vụ giúp điều hoà hoạt động cơ thể và cấu tạo nên mô, tế bào. Đặc biệt nhóm tính bột hỗ trợ phát triển hệ thần kinh, trí não của bé. Nhóm thực phẩm này bao gồm nhiều loại thực phẩm khác nhau như ngũ cốc, khoai tây, khoai lang, bánh mì, gạo, mì, nếp, ngô, và bo no. Trong số này, gạo là thực phẩm phổ biến và quen thuộc với bé. 

Nhóm về rau – củ – quả

Theo nhiều nghiên cứu, việc thúc đẩy bé ăn nhiều rau quả giúp nâng cao chất lượng dinh dưỡng. Còn ngăn chặn tình trạng béo phì, và hỗ trợ phòng ngừa táo bón hiệu quả. Rau củ quả là nguồn dồi dào chất xơ, vitamin, khoáng chất, và các chất chống ô nhiễm.

Các bé cần tiêu thụ các loại rau có màu xanh đậm như súp lơ xanh, rau bina, cải xoăn, củ cải, cùng với hoa quả tươi như ổi, bơ, đu đủ, chuối, nho, kiwi, dâu tây… Nếu bé nhà bạn không thích ăn rau, có thể thử kết hợp rau với các món ưa thích của bé,. Hoặc làm sinh tố, tránh ép buộc bé ăn theo ý muốn của mình.

Sữa tươi hay các sản phẩm từ sữa

Sữa mẹ, sữa công thức hoặc sữa bò đều là nguồn cung cấp đầy đủ dưỡng chất quan trọng cho trẻ. Bao gồm axit béo có lợi giúp hỗ trợ phát triển trí não, canxi làm mạnh xương khớp và răng cho bé. Ngoài ra, các sản phẩm từ sữa như váng sữa, sữa chua, phô mai cũng là bữa ăn phụ tuyệt vời, cung cấp năng lượng cho bé. Đặc biệt, sữa chua chứa hàng ngàn vi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa.

Đối với trẻ từ 6 tháng đến 1 tuổi, nên cho bé uống sữa 3-6 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 170-250ml. Trẻ từ 1 đến 6 tuổi cần khoảng 400-500ml sữa mỗi ngày để đảm bảo đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng.

Nhóm về thực phẩm chứa chất đạm (Protein)

Cung cấp đủ protein sẽ bảo vệ sức khỏe của trẻ khỏi sự xâm nhập của virus và vi khuẩn, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và phòng ngừa bệnh tật. Hiện nay, có hai nguồn protein tốt cho bé, bao gồm protein thực vật từ các loại đậu, đỗ, hạt, đậu hũ. Và protein động vật từ thịt, cá, trứng, hải sản… Bé từ 6 đến 12 tháng cần tiêu thụ khoảng 12-25g protein mỗi ngày, trong khi bé từ 1 đến 6 tuổi cần khoảng 35-55g protein mỗi ngày. Mẹ cần theo dõi và đảm bảo bé nhận đủ lượng protein cần thiết.

Nhóm dầu, mỡ

Nhóm chất béo đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho bé và giúp dung môi giúp hòa tan các vitamin dễ dàng. Trong nhóm này, đặc biệt cần chú ý đến các vitamin quan trọng như vitamin A, D, E, và K. Nhu cầu về chất béo từ dầu, mỡ, lạc, và vừng mà bé cần hấp thụ mỗi ngày là: 6 – 11 tháng cần 35g, 1 – 3 tuổi cần 55g, 4 – 6 tuổi cần 40g.

Nhóm đường, muối

Trong một ngày trẻ nên uống tối đa khoảng 1 cốc nước ngọt hoặc nước ép trái cây mà thôi. Và chỉ được ăn từ 1 – 2 cái kẹo là tối đa. Đối với những bé <1 tuổi bạn không nên nêm mắm, muối vào thức ăn. Tốt nhất nên đề phòng tình trạng bé quen ăn mặn sau này không tốt cho thận. Từ 1 – 6 tuổi, bé chỉ cần 0,5g muối mỗi ngày là đủ.

Nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày theo các nhóm

Dinh dưỡng cho trẻ trong những năm đầu đời là vô cùng quan trọng. Bé cần cung cấp năng lượng để vận động và còn để tăng trưởng thể chất, phát triển trí não. Để có thể hiểu rõ nhu cầu của bé, bố mẹ có thể tham khảo bảng so sánh nhu cầu của bé hằng ngày so với từng độ tuổi dưới đây.

Bảng so sánh nhu cầu của bé hằng ngày so với từng độ tuổi

Lưu ý khi xây dựng thực đơn cho trẻ

• Dựa trên tháp dinh dưỡng cho trẻ, các mẹ có thể linh hoạt điều chỉnh liều lượng thức ăn để phù hợp với từng giai đoạn phát triển của bé. Ví dụ, khi bé bắt đầu ăn dặm, mẹ không nên cho bé ăn quá nhiều vì lúc này sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng. Cần lưu ý rằng, việc bé ăn nhiều không nhất thiết có nghĩa là đang nhận đủ dưỡng chất.
• Mặc dù nhóm thực phẩm chứa chất béo không phải là thành phần chính nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Một số mẹ có thể lo ngại về việc bé trở nên thừa cân và do đó hạn chế dầu, mỡ trong thức ăn. Tuy nhiên, chất béo cần thiết để hỗ trợ phát triển toàn diện của trí não. Theo chuyên gia, nhu cầu chất béo cho trẻ nhỏ chỉ nên chiếm khoảng 30% trong khẩu phần hàng ngày.
• Hạn chế chọn các loại chất béo nóng có trong thịt mỡ, tăng cường bổ sung chất béo không nóng. Có từ dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu ô liu và dầu hướng dương. Những loại dầu này không chỉ tốt cho sức khỏe của bé mà còn giúp ngăn chặn tình trạng thừa cân và béo phì.

Trên đây là những thông tin về tháp dinh dưỡng cho trẻ mà các mẹ có thể tham khảo để đảm bảo phát triển toàn diện cho các bé. Trẻ là giai đoạn quan trọng, đang trải qua sự phát triển về cả thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, việc cung cấp đủ dinh dưỡng và thức ăn sạch là yếu tố quan trọng. Sẽ giúp xây dựng nền tảng cho sức khỏe và phát triển của trẻ.