Theo thống kê mới nhất của Bộ Y tế, cứ 4 trẻ thì có 1 trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do chế độ dinh dưỡng không phù hợp. Bài viết này của chúng tôi sẽ cung cấp thông tin về chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng phù hợp nhất. Hãy theo dõi để bổ sung giúp con đủ chất, phát triển toàn diện nhé.
Thực trạng còi xương suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ
Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, Việt Nam là 1 trong 36 nước có tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng cao nhất, phổ biến ở khu vực vùng nông thôn và dân tộc thiểu số. Theo PGS TS Lê Bạch Mai – nguyên Phó Viện trưởng Viện dinh dưỡng quốc gia, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng đã giảm từ 51% xuống 14% trong 30 năm qua nhưng tỷ lệ trẻ thấp còi suy dinh dưỡng chỉ giảm từ 59,7% xuống 26%. Như vậy, theo tỉ lệ này thì hiện tại ở Việt Nam cứ 4 trẻ thì vẫn có 1 trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng.
Tình trạng này thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Kết quả nghiên cứu mới nhất năm 2015 cho thấy cứ 6 trẻ dưới 5 tuổi thì có một trẻ suy dinh dưỡng, cứ 10 trẻ thì có 7 trẻ thiếu kẽm và cứ 2 trẻ thì sẽ có 1 trẻ bị thiếu máu. Thực trạng suy dinh dưỡng và còi xương suy dinh dưỡng ngoài yếu tố di truyền còn có nhiều yếu tố liên quan đến dinh dưỡng.
Vậy còi xương suy dinh dưỡng có nguy hiểm không? Là câu hỏi thắc mắc của rất nhiều người đặc biệt là các bậc làm bố làm mẹ.
Theo tổ chức Y tế Thế giới, có tới 54% tỷ lệ trẻ tử vong trên thế giới vì suy dinh dưỡng. Trẻ sẽ không thể phát triển một cách bình thường mà sẽ chậm lớn, trí não bị ảnh hưởng, không tập trung trong học tập, giao tiếp kém nếu không được chữa trị và chăm sóc kịp thời. Ở những trẻ này còn có sức đề kháng kém, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp, đường ruột…
Nguyên nhân và dấu hiệu cho thấy trẻ còi xương suy dinh dưỡng
Nguyên nhân dẫn đến còi xương suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ
Chế độ dinh dưỡng không hợp lý
Trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng do bố mẹ bổ sung dinh dưỡng sai cách, không cân bằng được các nhóm chất cần thiết cho con. Đặc biệt là thiếu vitamin D.
Từ việc phân tích khẩu phần ăn thực tế của trẻ từ 2-11 tuổi, TS Lê Bạch Mai cho biết trong khẩu phần ăn hằng ngày của trẻ suy dinh dưỡng của như trẻ bình thường đều không đủ canxi và các vi chất thiết yếu giúp canxi được hấp thu vào xương hiệu quả. Hầu hết khẩu phần ăn của trẻ chưa đảm bảo cân đối, đa dạng và chưa đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị của một số chất dinh dưỡng quan trọng như canxi, sắt, kẽm, vitamin A, D… Tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng hiện nay cũng vô cùng báo động.
Trẻ bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn
Khi trẻ bị các bệnh nhiễm khuẩn như bệnh về hô hấp, tiêu hóa nhiều lần sẽ khiến trẻ biếng ăn cũng như hấp thu dinh dưỡng kém dẫn đến thiếu chất. Lâu dài gây ra suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ nhỏ.
Ngoài ra còn có một số lý do khác như:
- Trẻ suy dinh dưỡng, thiếu chất ngay từ trong bụng mẹ do mẹ bổ sung dinh dưỡng không đúng cách.
- Trẻ sinh nong, thiếu tháng hoặc mắc các dị tật bẩm sinh cơ thể yếu ớt và chậm hấp thu hơn các trẻ bình thường.
- Điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, không đủ điều kiện nuôi dưỡng, cho trẻ đi khám cũng như bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho trẻ.
Dấu hiệu cho thấy trẻ còi xương suy dinh dưỡng
Dưới đây là những dấu hiệu điển hình khi trẻ suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu chất:
- Trẻ còi xương, chậm lớn chậm tăng cân, chậm phát triển về cả thể chất, trí tuệ, khả năng nhận biết hơn các bạn bè đồng trang lứa.
- Hệ miễn dịch suy giảm, trẻ thường mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp, đường ruột… và bệnh thường tái phát nhiều lần.
- Trẻ trằn trọc, đổ mồ hôi đêm, khó ngủ, dễ cáu kỉnh, thường xuyên ốm vặt, rụng tóc vành khăn, da xanh xao…
- Rối loạn chức năng cơ thể, gây nhiều vấn đề về sức khỏe như mọc răng chậm hoặc không theo trật tự, biết lẫy, biết bò, biết đi chậm hơn…
Để biết trẻ có bị còi xương suy dinh dưỡng hay không phụ huynh cần theo dõi chiều cao, cân nặng của con thường xuyên và so sánh với biểu đồ phát triển. Nếu trẻ phát triển chững lại 2-3 tháng, đưa trẻ đến các cơ sở y tế để kiểm tra chính xác hơn về nguyên nhân gây ra cũng như những chất dinh dưỡng thiếu hụt để bổ sung chính xác và kịp thời.
Chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng
Mỗi đối tượng trẻ sẽ có một chế độ dinh dưỡng phù hợp với sự phát triển của cơ thể. Dưới đây là những lưu ý và thực đơn trong chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng.
Lưu ý trong chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng
Chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng cần cung cấp đầy đủ dưỡng chất, năng lượng cho sự phát triển của trẻ, nhất là vitamin D. Ngoài cân đối nhóm chất và bổ sung đúng hàm lượng cần kết hợp thói quen sinh hoạt lành mạnh và tập thể dục đều đặn giúp trẻ hấp thu các vitamin, khoáng chất hiệu quả.
- Cân bằng các nhóm dưỡng chất, ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu vitamin D như trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa…
- Bổ sung các sản phẩm dinh dưỡng giàu vitamin D và trộn thêm dầu/mỡ động thực vật giúp trẻ hấp thu tốt hơn.
- Cho trẻ ăn nhiều hoa quả tươi và rau xanh giúp tăng hấp thu các vi chất dinh dưỡng .
- Đối với trẻ đang bú mẹ hoàn toàn cần cho trẻ bú đủ sữa, đủ bữa (mỗi cữ bú cách nhau khoảng 2-3 giờ và không quá 30 phút). Nếu mẹ không đủ sữa thì cần tìm các loại sự công thức tốt nhất và phù hợp nhất cho bé.
- Đối với trẻ lớn hơn cần đa dạng thực phẩm và các món ăn nhằm kích thích trẻ ăn ngon miệng sao, cung cấp đầy đủ năng lượng và dưỡng chất cho cơ thể.
- Không ép trẻ ăn vì điều này có thể khiến trẻ càng kháng cự, sợ hãi, ám ảnh việc ăn uống.
- Hạn chế thực phẩm giàu axit hữu cơ như lê, trà; thực phẩm chứa chất màu, chất bảo quản và phụ gia như mì tôm, đồ hộp; các loại nước giải khát; bánh kẹo ngọt…
3.2 Thực đơn trong chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng
Để tạo hứng thú và kích thích vị giác cho trẻ nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ bố mẹ có thể đa dạng hóa thực đơn hằng ngày trong chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng thông qua các món ăn sau:
Cháo chim cút
Nguyên liệu: Chim cút (1 con), gạo tẻ (20g), gạo nếp (10g), đậu xanh (10g), vỏ quýt khô, dầu ăn.
Cách làm:
- Làm sạch và lấy phần thân chim cút.
- Rửa sạch, để ráo nước và xay vỏ quýt khô thành bột. Sau đó trộn đều cùng gạo tẻ, gạo nếp và đậu xanh.
- Cho hỗn hợp vào bụng chim cút.
- Cho vào nồi và thêm nước lượng vừa phải rồi nấu thành cháo.
Cháo cá lóc
Nguyên liệu: Gạo nếp, gạo tẻ, cá lóc (300g), gia vị.
Cách làm:
- Làm sạch cá, hấp chín rồi lược lấy phần thịt.
- Vò gạo rồi cho vào nồi nước hầm xương, khi cháo chín cho thịt cá vào, trộn đều. Đun cho sôi lại rồi tắt bếp.
- Cho trẻ ăn 2 lần/ngày, cách ngày khi cháo còn ấm.
Thịt bò hầm rau củ
Nguyên liệu: Thịt bò nạc (200g), khoai tây, cà rốt (100g), hành tây, dầu ăn.
Cách làm:
- Thịt bò xay nhuyễn hoặc cắt thành miếng nhỏ.
- Các loại rau củ thái hạt lựu.
- Xào thịt bò cho săn lại rồi cho thêm nước và rau củ vào hầm đến khi chín nhừ.
Cháo sụn lợn non
Nguyên liệu: Sụn lợn non (150g), gạo (50g), gia vị.
Cách làm:
- Sụn rửa sạch, xay thành bột và ướp gia vị vừa đủ.
- Gạo xay thành bột.
- Cho hỗn hợp sụn vào nồi chứa 150ml nước, ninh lửa nhỏ đến khi chín mềm cho bột gạo vào, nấu thành cháo chín.
Phòng ngừa tình trạng còi xương suy dinh dưỡng cho trẻ nhỏ
Còi xương suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ gây ra không ít mối lo lắng cho các bậc phụ huynh và họ mong muốn tìm được giải pháp giúp con thoát khỏi tình trạng này.
Bên cạnh chế độ ăn hợp lý, bố mẹ mẹ cần kết hợp:
- Cho trẻ thực hiện lối sống lành mạnh như ăn, ngủ đúng giờ, đúng giấc, đúng bữa.
- Cho trẻ vận động thể lực tự do hoặc các bài tập thể dục phù hợp với lứa tuổi.
- Cho trẻ chơi ngoài trời, tắm nắng lúc 6-9h sáng.
- Lựa chọn sử dụng các sản phẩm hỗ trợ phù hợp với lứa tuổi và tình trạng của con.
Kodoshi – Giải pháp ngăn ngừa và cải thiện tình trạng còi xương suy dinh dưỡng ở trẻ
Kodoshi là siro ăn ngon, tăng cường đề kháng nhập khẩu nguyên hộp từ Nhật Bản. Đây là siro đầu tiên và duy nhất chứa cung cấp đủ 5 nhóm dưỡng chất quan trọng, cần thiết cho sự phát triển hệ tiêu hoá và hệ miễn dịch của trẻ nhỏ gồm beta-glucan, acid amin (Lysin, taurin), khoáng chất (kẽm), chất xơ (FOS), 4 vitamin nhóm B (B1, B2, B3, B6). Sản phẩm mang lại tác dụng toàn diện 5 trong 1, giúp trẻ ăn ngon, tăng cường sức đề kháng, bổ sung vitamin và khoáng chất thiết yếu, giúp trẻ tiêu hoá và hấp thu dưỡng chất tốt hơn, tăng cân và phát triển khoẻ mạnh.
Hy vọng những thông tin trên bài viết giúp các bậc phụ huynh xây dựng được chế độ ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng phù hợp. Nếu còn thắc mắc hãy để lại bình luận dưới bài viết để được giải đáp.
